Saxenda afbouwen en stoppen: zo doe je het verstandig

Wat gebeurt er in je lichaam als je stopt?

Na het stoppen verdwijnt het effect van liraglutide binnen een paar dagen: je maag leegt weer sneller, het verzadigingssignaal naar je hersenen wordt zwakker en je hebt eerder en vaker honger. Die verandering merk je meestal in de eerste week. Meer over hoe snel Saxenda werkt.

Tegelijk verzet je lichaam zich tegen het verloren gewicht. Na gewichtsverlies daalt het verzadigingshormoon leptine en stijgt het hongerhormoon ghreline, en je verbranding in rust gaat iets omlaag. Dat is geen gebrek aan wilskracht maar biologie: je lichaam probeert terug te keren naar het oude gewicht.

Daarom komt zonder aanpassingen in je eetpatroon een deel van het gewicht terug. Hoeveel, verschilt per persoon en hangt sterk af van wat je tijdens het traject hebt opgebouwd aan gewoontes.

Saxenda afbouwen of ineens stoppen: wat zegt onderzoek?

Onderzoek laat vooral zien dat het gewicht na abrupt stoppen deels terugkomt; direct bewijs dat langzaam afbouwen dat voorkomt, is beperkt. De grootste studie naar stoppen is de STEP 1-vervolgstudie met semaglutide: een jaar na het stoppen hadden deelnemers gemiddeld twee derde van het verloren gewicht weer aangekomen (van 17,3 procent verlies naar netto 5,6 procent). Die studie ging over een ander GLP-1-middel, maar het mechanisme is hetzelfde.

Voor liraglutide zelf is er de SCALE Maintenance-studie: mensen die eerst met een dieet waren afgevallen, hielden dat verlies vaker vast met liraglutide (81 procent) dan met placebo (49 procent). Ook dat wijst erop dat het middel het gewicht helpt vasthouden zolang je het gebruikt. Meer over Saxenda en voeding.

Praktisch betekent dit: afbouwen is vooral een manier om te ontdekken hoe je lichaam reageert bij een lagere dosis, terwijl je nog begeleiding hebt. Merk je bij 1,8 mg al dat de honger terugkomt en je gewicht stijgt, dan is dat een signaal om langer op die stap te blijven of het plan aan te passen. Resultaten verschillen per persoon.

Afbouwschema Saxenda: zo kan het eruitzien

Een afbouwschema voor Saxenda loopt het opbouwschema in omgekeerde richting: van 3,0 mg terug naar 0,6 mg in stappen van 0,6 mg, met minimaal een week per stap. De pen heeft dezelfde dosisstanden, dus je hoeft geen nieuwe pen te halen. Het schema hieronder is een voorbeeld; je arts maakt het op maat.

Wie op een lagere onderhoudsdosis zat, begint lager in het schema. Sommige artsen kiezen voor langere stappen van 2 tot 4 weken, zeker bij wie eerder snel aankwam. Het opbouwschema waar dit het spiegelbeeld van is, staat in het artikel over het saxenda schema.

Wil je afvallen met medicatie en ook het stoppen goed begeleid hebben? De arts beoordeelt of medisch afvallen bij je past en maakt het afbouwplan op maat als het zover is. Meer over medisch afvallen met injecties →

Tijdelijk stoppen met Saxenda

Tijdelijk stoppen kan, bijvoorbeeld bij ziekte met braken of diarree, een operatie, een reis zonder koeling of een zwangerschapswens. Hoe je herstart, hangt af van hoe lang je bent gestopt.

Ben je korter dan ongeveer een week gestopt, dan kun je in overleg met je arts meestal op je oude dosis verdergaan. Ben je langer gestopt, dan start je opnieuw laag en bouw je in stappen van 0,6 mg per week op, om misselijkheid te voorkomen. Een enkele vergeten dosis vang je op door binnen 12 uur alsnog te injecteren; is het later, sla die dosis dan over.

Bij een zwangerschapswens stop je vóór de zwangerschap; Saxenda mag niet tijdens de zwangerschap worden gebruikt. Hoe dat zit en wat de alternatieven zijn, lees je in het artikel over saxenda en zwangerschap. Stop je omdat het middel te weinig doet, lees dan eerst het artikel saxenda werkt niet meer: soms is de oorzaak op te lossen.

Hoe lang kun je Saxenda gebruiken?

Saxenda is bedoeld voor langdurig gebruik, zolang het werkt, het wordt verdragen en de arts het verantwoord vindt. In onderzoek is het middel tot drie jaar gevolgd. Er is geen vaste maximumduur; wel zijn er vaste evaluatiemomenten.

Het eerste evaluatiemoment is na 12 weken op 3,0 mg: volgens apotheek.nl, het patiënteninformatiekanaal van apothekersorganisatie KNMP, hoor je binnen 3 maanden minimaal 5 procent te zijn afgevallen; anders heeft doorgaan geen zin. Daarna beoordeelt de arts periodiek of het gewichtsverlies doorzet, of het gewicht stabiel blijft en of bijwerkingen acceptabel zijn.

Blijven bijwerkingen zoals misselijkheid, diarree of verstopping na de opbouwfase hinderlijk, dan is dat een reden om de dosis te verlagen of te stoppen. Welke klachten normaal zijn en welke niet, lees je in het artikel over bijwerkingen saxenda.

Kun je Saxenda om de dag gebruiken?

Nee, Saxenda om de dag gebruiken is geen goed idee. Liraglutide heeft een halfwaardetijd van ongeveer 13 uur en is ontworpen voor één injectie per dag; sla je dagen over, dan zakt de spiegel telkens weg en werkt het middel onregelmatig. Het is geen afbouwmethode en ook geen manier om te besparen.

Wil je minder medicatie, kies dan voor een lagere dagelijkse dosis in overleg met je arts. Dat geeft een stabiele spiegel en een voorspelbaar effect. Wil je stoppen, gebruik dan het afbouwschema hierboven.

Zo houd je je gewicht vast na het stoppen

Gewicht vasthouden na Saxenda lukt het beste met de gewoontes die je tijdens het traject hebt opgebouwd: vaste eetmomenten, eiwit bij elke maaltijd, veel groente en vezels, weinig vloeibare calorieën en regelmatig krachttraining. Die gewoontes zijn de reden dat het middel tijdelijk kon zijn.

Weeg jezelf wekelijks in de eerste maanden na het stoppen en spreek met jezelf een grens af, bijvoorbeeld 2 tot 3 kilo boven je eindgewicht. Kom je daar overheen, dan is dat het moment om je eetpatroon bij te stellen of contact op te nemen, niet om te wachten tot het meer wordt.

Bij een traject voor medisch afvallen met injecties hoort de afbouw en de periode daarna bij de begeleiding. Blijven de laatste kilo's hangen of komen ze terug, lees dan het artikel laatste kilo afvallen lukt niet.

Al van alles geprobeerd en benieuwd of een medisch traject bij je past? Met een paar vragen zie je waar je staat en beoordeelt de arts daarna je situatie. Doe de aanmeldcheck →

Veelgestelde vragen over stoppen met Saxenda

Wat gebeurt er als je stopt met Saxenda?

Binnen enkele dagen is liraglutide uit je lichaam: je eetlust komt terug en je maag leegt weer sneller. Zonder aangepast eetpatroon komt een deel van het verloren gewicht terug. Onthoudingsverschijnselen zijn er niet.

Kun je ineens stoppen met Saxenda?

Ja, dat is medisch veilig. Afbouwen in stappen van 0,6 mg heeft de voorkeur, omdat je dan met begeleiding ziet hoe je lichaam op minder medicatie reageert.

Wat zijn de ervaringen van mensen met het stoppen met Saxenda?

Gebruikers melden in het algemeen dat de honger binnen een week terugkomt en dat het gewicht stabiel blijft zolang ze hun eetpatroon vasthouden. Wie terugvalt in oude gewoontes, ziet het gewicht meestal binnen enkele maanden stijgen. Wat gebruikers verder melden, lees je in het artikel over saxenda ervaringen.

Is vermoeidheid een bijwerking van Saxenda?

Ja, vermoeidheid staat in de bijsluiter als bijwerking en komt vooral in de eerste weken voor. Blijft het na het stoppen bestaan, dan heeft het meestal een andere oorzaak.

Waarom val ik niet meer af met Saxenda?

Een plateau na maanden gebruik is normaal: je lichaam past zich aan en je verbranding daalt met je gewicht mee. Controleer eerst dosis, eetpatroon en slaap voordat je concludeert dat het middel is uitgewerkt. Het volledige stappenplan staat in het artikel over Saxenda dat niet meer werkt.

Moet je Ozempic op dezelfde manier afbouwen?

Het principe is hetzelfde, maar Ozempic is een wekelijkse injectie met een halfwaardetijd van ongeveer een week, dus het afbouwen verloopt trager en in andere stappen. Het schema daarvoor staat in het artikel over een afbouwschema ozempic.

<!-- klant:eind -->