Afslankmedicatie en zwangerschap: Ozempic, Mounjaro, Wegovy en Saxenda bij kinderwens, anticonceptie en borstvoeding

Waarom worden vrouwen onbedoeld zwanger tijdens Ozempic of Mounjaro?

Onbedoelde zwangerschappen tijdens GLP-1-gebruik hebben twee verklaringen: het gewichtsverlies herstelt de eisprong, en braken of diarree maken de anticonceptiepil minder betrouwbaar. Geen van beide betekent dat het middel zelf de vruchtbaarheid verhoogt.

De Belgische geneesmiddelenautoriteit FAGG waarschuwde in mei 2024 na getuigenissen van vrouwen die zwanger werden terwijl ze de pil gebruikten. De uitleg: diarree en braken staan in de bijsluiter als bijwerkingen en "verminderen de betrouwbaarheid van orale anticonceptiva". Wie kort na het innemen van de pil overgeeft, of dagenlang diarree heeft, neemt de pil niet volledig op.

De tweede verklaring is belangrijker dan hij lijkt. Overgewicht verstoort bij veel vrouwen de hormoonbalans en de eisprong, bijvoorbeeld bij PCOS. Val je 10 of 15 kilo af, dan herstelt de cyclus zich vaak. Wie jarenlang niet zwanger werd en daardoor minder strikt met anticonceptie omging, is opeens wél vruchtbaar. De medicatie heeft dat niet gedaan; het lagere gewicht wel.

Wat doet GLP-1-medicatie met je vruchtbaarheid?

Bij vrouwen kan GLP-1-medicatie de vruchtbaarheid indirect verbeteren, doordat gewichtsverlies de eisprong en de cyclus herstelt. Er is geen bewijs dat de middelen zelf de vruchtbaarheid verhogen of verlagen. Precies daarom is de combinatie kinderwens en GLP-1 zo lastig: het middel dat de cyclus herstelt, mag je niet gebruiken zodra je zwanger wilt worden.

Bij mannen is weinig onderzocht. Gewichtsverlies verbetert in het algemeen de zaadkwaliteit en het testosterongehalte, maar over een direct effect van semaglutide of tirzepatide op de vruchtbaarheid van mannen bestaan geen afgeronde studies. De bijsluiters bevatten voor mannen geen stopadvies bij een kinderwens. Bespreek het met je arts als jullie een kinderwens hebben; voorzichtigheid is redelijk, een verbod bestaat niet.

Kinderwens: wanneer stop je met semaglutide, tirzepatide of liraglutide?

Bij een kinderwens stop je met semaglutide minstens 2 maanden vóór je probeert zwanger te worden, met tirzepatide minstens 1 maand, en met liraglutide zodra je de kinderwens hebt. Het verschil zit in de halfwaardetijd: semaglutide blijft ongeveer een week in het bloed en is pas na 5 tot 7 weken vrijwel verdwenen, tirzepatide heeft een halfwaardetijd van ongeveer 5 dagen, liraglutide van ongeveer 13 uur.

De productinformatie van Mounjaro zegt: "Als een patiënt zwanger wil worden of als ze zwanger is, moet de behandeling met tirzepatide worden gestaakt. Tirzepatide dient ten minste één maand voor een geplande zwangerschap te worden gestaakt." Voor Ozempic en Wegovy geldt de termijn van 2 maanden.

Praktisch betekent dat: je stopt eerst met het GLP-1-middel, blijft anticonceptie gebruiken tot de termijn voorbij is, en stopt dan pas met de anticonceptie. Zo weet je zeker dat het middel uit je lichaam is als je zwanger wordt. Hoe je het stoppen aanpakt, lees je in afbouwschema ozempic en mounjaro afbouwen. Houd er rekening mee dat de eetlust terugkomt; bespreek met je arts hoe je je gewicht in de maanden vóór en tijdens de zwangerschap stabiel houdt.

Heb je een kinderwens en gebruik je medicatie om af te vallen? Bij medisch afvallen met injecties bespreekt je vaste arts het stopmoment en de periode daarna met je →

Zwanger geworden tijdens het gebruik: wat doe je nu?

Word je zwanger terwijl je een GLP-1-middel gebruikt, dan stop je direct en neem je dezelfde week contact op met je arts en je verloskundige. Geen paniek: de gegevens tot nu toe geven geen aanleiding om de zwangerschap als bedreigd te beschouwen, maar het middel hoort er niet bij.

1. Stop met de injecties, ook als je net hebt gespoten. Niet afbouwen, gewoon niet meer spuiten.
2. Bel je arts die het middel voorschreef. Die noteert het in je dossier en kan de zwangerschap melden bij het bijwerkingencentrum, zodat er meer bekend wordt over gebruik rond de conceptie.
3. Meld het bij je verloskundige of gynaecoloog bij de eerste afspraak. Vermeld welk middel, welke dosering en wanneer je de laatste injectie zette.
4. Let op je eetpatroon. De eetlust komt in enkele weken terug. Regelmatig eten, eiwit en vezels helpen; snel aankomen is niet nodig en niet wenselijk.
5. Gebruik je ook diabetesmedicatie? Dan stemt je behandelaar de bloedsuikerregulatie af, vaak met insuline.

Overgewicht op zichzelf verhoogt de kans op zwangerschapscomplicaties zoals zwangerschapsdiabetes en hoge bloeddruk. Het gewicht dat je al verloor, is dus winst voor de zwangerschap. Je verloskundige begeleidt je gewicht verder.

Na de bevalling en tijdens borstvoeding

Tijdens borstvoeding gebruik je geen GLP-1-medicatie. Voor Ozempic, Wegovy en Saxenda zegt de productinformatie: niet gebruiken tijdens borstvoeding, omdat overdracht via de melk bij dieren is aangetoond en de gegevens bij mensen ontbreken. Voor Mounjaro is een risico voor de baby niet uit te sluiten; de arts weegt af of borstvoeding of de behandeling voorrang krijgt, en in de praktijk betekent dat: eerst de borstvoeding, daarna eventueel het middel.

Geef je geen borstvoeding, dan kan de arts beoordelen wanneer je na de bevalling weer kunt starten. Meestal ligt dat moment na de kraamperiode en na het herstel, en pas als je zeker geen nieuwe zwangerschap wilt op korte termijn. Wat je in de tussentijd zelf kunt doen, lees je in afvallen na zwangerschap. Bij een traject medisch afvallen met injecties beoordeelt de arts of het middel na de borstvoedingsperiode bij je past.

Anticonceptie tijdens de behandeling: waar let je op?

Tijdens de behandeling met een GLP-1-middel gebruik je betrouwbare anticonceptie, en bij de pil let je extra op bij braken en diarree. Geef je binnen enkele uren na het innemen over, of heb je meer dan een dag diarree, dan volg je de instructie in de bijsluiter van je pil (meestal: aanvullende bescherming zoals een condoom tot de klachten voorbij zijn plus een aantal dagen erna).

Volgens de Europese productinformatie is er bij semaglutide geen verminderde werking van de pil te verwachten, en voor tirzepatide werd de verminderde opname na een enkele dosis niet klinisch relevant gevonden. Het praktische risico zit dus in de bijwerkingen, niet in de stof zelf. Wie de pil onbetrouwbaar vindt tijdens de opbouwfase, kan met de huisarts een spiraal, implantaat of prikpil overwegen: die zijn niet gevoelig voor maagdarmklachten.

Bij ons stopt de aanmeldcheck bij zwangerschap of kinderwens, en biedt de arts een alternatief aan. Heb je een kinderwens op termijn, dan kun je vaak nog wel een periode behandeld worden; het stopmoment plannen jullie samen.

Wil je weten of medisch afvallen bij je past? Doe de aanmeldcheck, dan beoordeelt de arts je situatie →

Veelgestelde vragen over afslankmedicatie en zwangerschap

Wat doet Ozempic met vruchtbaarheid?

Ozempic verhoogt de vruchtbaarheid niet direct, maar het gewichtsverlies kan bij vrouwen de eisprong en de cyclus herstellen. Daardoor worden vrouwen die eerder niet zwanger werden, dat soms wel. Bij mannen is een direct effect niet onderzocht.

Wie mag geen Ozempic gebruiken?

Zwangere vrouwen, vrouwen met een kinderwens op korte termijn en vrouwen die borstvoeding geven. Daarnaast mensen met een eerdere alvleesklierontsteking, medullaire schildklierkanker in de familie, ernstige nier- of leverproblemen of een eetstoornis, en jongeren onder de 18. De volledige lijst staat in is ozempic gevaarlijk.

Heeft Ozempic invloed op hormonen?

Ozempic werkt op het darmhormoon GLP-1 en indirect op insuline. Het beïnvloedt de geslachtshormonen niet rechtstreeks, maar gewichtsverlies verandert wel de hormoonbalans: minder insulineresistentie, vaak een regelmatiger cyclus. Vrouwen in de overgang merken soms verschil in klachten; lees meer bij afvallen in de overgang.

Wat zijn de lange termijn nadelen van Ozempic?

De langst lopende studies volgen gebruikers tot ongeveer vier jaar en tonen geen nieuwe soorten bijwerkingen. Aandachtspunten zijn galstenen bij snel afvallen, spierverlies bij te weinig eiwit en het terugkomen van gewicht na het stoppen. Het overzicht staat in glp-1 bijwerkingen.

Kan ik Mounjaro gebruiken als ik zwanger wil worden?

Nee. Stop minstens 1 maand vóór je probeert zwanger te worden en blijf tot die tijd anticonceptie gebruiken. Word je onverwacht zwanger, stop dan direct en bel je arts.

Mag ik Saxenda gebruiken tijdens de borstvoeding?

Nee. De productinformatie sluit gebruik tijdens borstvoeding uit, omdat ervaring ontbreekt en overdracht via de melk bij dieren is aangetoond. Bespreek met je arts wanneer je na de borstvoeding kunt starten.

<!-- klant:eind -->