Overgangssupplementen of medisch afvallen? Zo kies je wat echt werkt

Waarom afvallen in de overgang anders werkt

Je lichaam gaat vet anders opslaan zodra je oestrogeen daalt. Waar vet eerder vooral op je heupen en benen zat, verschuift het naar je buik. Dat buikvet zit dieper, rond je organen, en is hardnekkiger dan het vet dat je gewend was.

Daar komt bij dat je spiermassa langzaam afneemt en je stofwisseling in rust daalt. Je verbruikt dus minder energie dan een paar jaar geleden, terwijl je eetpatroon hetzelfde bleef. Ook je insulinegevoeligheid neemt af, waardoor je lichaam sneller vet opslaat. Slecht slapen door opvliegers of nachtelijk zweten versterkt dat effect: te weinig slaap verhoogt je hongergevoel.

Je doet dus niets verkeerd. De spelregels zijn veranderd. Dat is precies waarom het advies "eet minder en beweeg meer" in deze fase vaak niet meer genoeg is. In gewichtstoename overgang leggen we per hormoon uit wat er gebeurt.

Wat helpt echt bij afvallen in de overgang?

Wat aantoonbaar helpt, is de combinatie van eiwitrijke voeding, krachttraining, goede slaap en, als dat niet genoeg blijkt, een medische behandeling. Geen van die onderdelen doet het alleen.

Krachttraining is in deze fase belangrijker dan cardio, omdat je er spiermassa mee behoudt en daarmee je stofwisseling op peil houdt. Eiwitten helpen je verzadigd te blijven en beschermen diezelfde spieren. Slaap en stress zijn geen bijzaak: allebei sturen ze je hongerhormonen direct aan.

Lukt het daarmee nog steeds niet, dan is medicatie een reële optie. De Nederlandse richtlijn Overgewicht en obesitas uit 2023 is daar duidelijk over: gewichtsreducerende medicatie wordt overwogen als toevoeging aan een gecombineerde leefstijlinterventie, niet als vervanging ervan. De medicatie neemt de honger weg, jij houdt de regie over voeding en beweging. In onze gids over afvallen in de overgang staat die aanpak stap voor stap.

Overgangssupplementen: wat mag je ervan verwachten?

Overgangssupplementen zijn geen afslankmiddelen. Middelen met zilverkaars, rode klaver of soja-isoflavonen richten zich op opvliegers, nachtzweten en stemmingswisselingen. Gewichtsverlies staat er zelden als claim op, en als het er wel op staat, ontbreekt de onderbouwing.

Het Voedingscentrum is helder over de werkzaamheid van voedingssupplementen met isoflavonen of fyto-oestrogenen: "Er is niet voldoende bewijs dat deze supplementen ook echt helpen." Sterker nog, hoge doseringen kunnen schadelijk zijn en bijwerkingen geven zoals vaginale bloedingen en leverontsteking. Het advies luidt: gebruik ze liever niet, of alleen in overleg met je huisarts of apotheker.

Belangrijk verschil: een supplement is geen geneesmiddel. Het wordt niet vooraf beoordeeld op werkzaamheid, zoals medicijnen dat wel worden. "Natuurlijk" betekent dus niet "getest" en ook niet "zonder risico", zeker niet als je al andere medicijnen gebruikt.

Wat een supplement wél kan doen, is een tekort aanvullen. Vitamine D en calcium zijn in deze levensfase zinvol voor je botten. Verwacht er alleen geen kilo's van. Voor middelen die zich presenteren als natuurlijk alternatief voor afslankmedicatie geldt hetzelfde verhaal: lees eerst wat wij schreven over het glp-1 supplement.

Welke pillen kun je gebruiken om af te vallen tijdens de overgang?

Er bestaat geen afslankpil speciaal voor de overgang. Wel zijn er drie categorieën middelen die vaak door elkaar worden gehaald.

1. Vrij verkrijgbare afslankpillen. Vetbinders, eetlustremmers en vetverbranders uit de drogisterij of van internet. Voor blijvend gewichtsverlies is hun effect niet aangetoond, en producten van buitenlandse webshops bevatten soms stoffen die er niet in horen.
2. Afslankmedicatie op recept. Hieronder vallen de GLP-1-medicijnen met semaglutide (Ozempic, Wegovy, en Rybelsus in tabletvorm) en liraglutide (Saxenda), en tirzepatide (Mounjaro), dat op twee darmhormonen tegelijk aangrijpt. Daarnaast bestaan orlistat en de combinatie naltrexon/bupropion.
3. Hormoontherapie. Bedoeld voor overgangsklachten, niet voor gewichtsverlies. Het kan indirect helpen doordat je beter slaapt en meer energie hebt, maar het is geen afslankmiddel. Meer daarover in hormoontherapie overgang gewichtstoename.

Voor die tweede categorie geldt één harde regel: afslankmedicijnen zijn alleen op recept verkrijgbaar en het gebruik hoort altijd onder begeleiding van een arts. Het CBG raadt af om deze medicijnen buiten die route te kopen, omdat je bij aanbieders zonder recept niet weet wat je binnenkrijgt. Dat kan zelfs gevaarlijk zijn. Wil je zo'n middel gebruiken, ga dan naar een arts die je beoordeelt, een recept uitschrijft en je begeleidt.

Herken je dit? Je hebt van alles geprobeerd en toch blijven de kilo's zitten. Bij Qlinic beoordeelt een BIG-geregistreerde arts persoonlijk of medisch afvallen bij jou past. Check of je in aanmerking komt →

De "nieuwe afslankpil": wat is GLP-1?

Wat in de media "de nieuwe afslankpil" heet, is meestal GLP-1-medicatie. GLP-1 is een hormoon dat je darmen zelf aanmaken na het eten. Het vertraagt je maaglediging, geeft je hersenen het signaal dat je genoeg hebt gehad en helpt je bloedsuiker stabiel te houden.

De medicatie bootst dat hormoon na. Daardoor voel je eerder verzadiging en verdwijnt de constante drang om te eten. Meestal gaat het om een wekelijkse injectie met een dun naaldje; er bestaat ook een tabletvorm. Hoe het precies werkt, lees je op onze pagina over glp 1.

Het effect is goed onderzocht. In de STEP 1-studie, gepubliceerd in de New England Journal of Medicine, verloren volwassenen met overgewicht of obesitas na 68 weken gemiddeld 14,9% van hun lichaamsgewicht met wekelijkse semaglutide naast leefstijlbegeleiding, tegenover 2,4% in de placebogroep. Dat zijn onderzoeksresultaten en geen belofte: het effect verschilt per persoon.

Er is ook een andere kant. Misselijkheid, obstipatie en diarree komen voor, vooral in de opbouwfase. Niet iedereen is geschikt voor deze medicatie, en stop je zonder dat je gewoontes zijn veranderd, dan kan je gewicht terugkomen. Je arts bespreekt de bijwerkingen vooraf eerlijk met je, ook de zeldzame.

Supplement of medisch traject? De eerlijke vergelijking

Kort samengevat: heb je vooral last van opvliegers, dan kan een supplement of hormoontherapie zinvol zijn, in overleg met je arts. Wil je het gewicht kwijt dat er in de overgang bij is gekomen, dan is een medisch traject de enige route met aangetoond effect.

Medisch afvallen met een eigen arts naast je

Bij Qlinic krijg je één vaste arts die je van begin tot eind kent. Geen wisselend team, maar dezelfde BIG-geregistreerde arts die je intake doet, je recept uitschrijft en elke 4 weken zelf met je meekijkt.

Het traject bestaat uit drie stappen. Je start met een consult en intake, waarin de arts beoordeelt of medisch afvallen bij jou past. Daarna volgt het recept, met thuislevering van de medicatie. Vervolgens ga je afvallen met vaste follow-up, waarbij we bijsturen op dosering, bijwerkingen en tempo.

De meeste vrouwen merken na ongeveer 4 weken het eerste effect, meestal doordat het constante hongergevoel wegvalt.

Wij zijn bewust kleinschalig. Inmiddels hielpen we ongeveer 50 mensen en staat er een 5,0 op Google met meer dan 20 reviews. Ook bij twijfel of bijwerkingen bespreek je dat met je vaste arts. De kosten van medisch afvallen verschillen per traject; naast het maandbedrag betaal je eenmalig 400 euro begeleidingskosten.

Vraag je je af of medisch afvallen iets voor jou is? In een paar minuten weet je of je in aanmerking komt, daarna kijkt onze arts persoonlijk met je mee. Check of je in aanmerking komt →

Veelgestelde vragen

Wat helpt echt bij afvallen in de overgang? De combinatie van eiwitrijke voeding, krachttraining, voldoende slaap en, als dat niet genoeg is, medische behandeling onder begeleiding van een arts. Krachttraining weegt in deze fase zwaarder dan cardio, omdat je er spiermassa mee behoudt en daarmee je stofwisseling op peil houdt. Supplementen leveren geen aangetoonde bijdrage aan gewichtsverlies.

Welke pillen kan ik gebruiken om af te vallen tijdens de overgang? Alleen afslankmedicatie op recept heeft een aangetoond effect op gewicht, zoals GLP-1-medicatie. Die krijg je uitsluitend via een arts, die eerst beoordeelt of je geschikt bent. Vrij verkrijgbare afslankpillen en overgangssupplementen zijn niet bewezen effectief voor gewichtsverlies.

Hoe heet de nieuwe afslankpil? Er is niet één nieuwe afslankpil. De middelen die zo worden genoemd zijn GLP-1-medicijnen op basis van semaglutide, liraglutide of tirzepatide, meestal een wekelijkse injectie en soms een tablet. Ze zijn allemaal receptplichtig en horen bij een medische behandeling, niet bij zelfmedicatie.

Wat zijn de beste overgang pillen? Dat hangt af van je doel. Voor opvliegers en nachtzweten bespreek je hormoontherapie of een supplement met je huisarts. Voor gewichtsverlies is er geen supplement met aangetoond effect en is medicatie op recept, naast aanpassingen in voeding en beweging, de enige onderbouwde route.