Ozempic en je stemming: invloed op gemoedstoestand

Wat onderzoek en de bijsluiter zeggen over stemming en depressie

In juli 2023 startte het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) een onderzoek naar meldingen van sombere en suïcidale gedachten bij gebruikers van semaglutide en liraglutide. Het veiligheidscomité PRAC beoordeelde klinische studies, meldingen na markttoelating en twee grote studies op basis van patiëntendossiers. De conclusie in april 2024: de beschikbare bewijzen ondersteunen geen oorzakelijk verband tussen GLP-1-receptoragonisten en suïcidale gedachten of zelfbeschadiging. De productinformatie hoefde niet te worden aangepast.

De meldingen zelf zijn wel geanalyseerd. Een analyse van de Europese bijwerkingendatabank, gepubliceerd in het tijdschrift Pharmaceuticals, vond 230 meldingen van suïcidale gebeurtenissen op ruim 41.000 meldingen over GLP-1-middelen: 0,6 procent. Liraglutide en semaglutide werden het vaakst genoemd. De auteurs stellen dat een melding geen bewijs van oorzaak is en dat verder onderzoek nodig was; dat onderzoek heeft de EMA daarna gedaan.

Wat de bijsluiter betreft: depressie of stemmingsklachten staan niet als bijwerking in de productinformatie van Ozempic. Vermoeidheid staat er wel in, als vaak voorkomende bijwerking. Mensen met een ernstige depressie of suïcidale gedachten in het verleden zijn in de grote studies naar semaglutide bij overgewicht uitgesloten; voor hen geldt daarom extra voorzichtigheid en overleg met de arts.

Wat doet Ozempic met je hormonen en hersenen?

Semaglutide bootst het darmhormoon GLP-1 na en werkt daarmee op je alvleesklier, je maag en je hersenen. In de alvleesklier stimuleert het de afgifte van insuline als de bloedsuiker stijgt. In de maag vertraagt het de lediging. In de hersenen werkt het op de gebieden die honger, verzadiging en beloning regelen.

Dat laatste is waar de stemmingsvraag begint. Veel gebruikers merken dat de constante gedachten aan eten verdwijnen, en voor de meesten is dat een opluchting. Voor sommigen valt daarmee ook een bron van troost en plezier weg; eten was een manier om met stress of verveling om te gaan. Het middel verandert niet je persoonlijkheid, maar wel de rol die eten in je dag speelt.

Op andere hormonen werkt Ozempic vooral indirect, via het gewichtsverlies. Afvallen verbetert de insulinegevoeligheid, verlaagt ontstekingswaarden en kan bij vrouwen de cyclus en bij mannen het testosteron beïnvloeden. Die veranderingen zijn meestal gunstig, maar kunnen in de overgangsperiode ook je energie en stemming beïnvloeden.

Indirecte effecten: minder eetplezier, vermoeidheid en sociale veranderingen

De meeste stemmingsklachten bij Ozempic hebben een indirecte oorzaak: je eet minder, je hebt minder energie en je dagelijkse ritme verandert. Volgens apotheek.nl, de patiënteninformatie van apothekersorganisatie KNMP, komen misselijkheid en diarree voor bij 10 tot 30 op de 100 gebruikers, en vermoeidheid en een algeheel gevoel van onwelzijn bij 1 tot 10 op de 100.

Ook je sociale leven verandert. Uit eten, borrels en samen koken worden anders als je snel vol zit en minder trek hebt in alcohol. Partners en vrienden merken dat en reageren er soms op. Dat is geen bijwerking van het middel, maar het beïnvloedt wel hoe je je voelt.

Wil je afvallen met een arts die ook naar hoe je je voelt vraagt? In een paar minuten weet je of medisch afvallen bij je kan passen; de arts beoordeelt daarna je aanmelding. Aanmeldcheck →

Verschil tussen een dip en een signaal om te overleggen

Een dip in de eerste weken is een bekend verschijnsel: je lichaam went aan minder eten en aan de bijwerkingen. Een signaal om te overleggen is een stemming die langer dan 2 weken laag blijft, of gedachten die je niet eerder had. Neem contact op met je arts of huisarts bij:

• Somberheid of leegte die langer dan 2 weken aanhoudt en niet verbetert als de bijwerkingen afnemen.
• Geen plezier meer in dingen die je eerder leuk vond, los van eten.
• Angst of paniek die nieuw is of duidelijk erger wordt.
• Slaapproblemen die weken aanhouden.
• Gedachten aan zelfbeschadiging of aan niet meer willen leven. Bel dan direct je huisarts, de huisartsenpost of 113 Zelfmoordpreventie (0800-0113).

Bij ons hoort de vraag hoe je je voelt bij elke controle in het traject medisch afvallen met injecties. De arts kan de dosering aanpassen, een pauze inlassen of samen met je bekijken of stoppen verstandig is; hoe dat gaat, lees je in ons artikel over een afbouwschema ozempic. Bijwerkingencentrum Lareb benadrukt dat goed gebruik van deze middelen in overleg met een arts belangrijk is; dat geldt voor stemmingsklachten net zo goed als voor lichamelijke bijwerkingen. Meld bijwerkingen die je opvallen ook zelf bij Lareb.

Wat je zelf kunt doen aan energie en stemming tijdens de behandeling

Het meeste wat je stemming tijdens de behandeling beschermt, heeft te maken met eten, bewegen en slapen. Semaglutide neemt de trek weg, niet de behoefte van je lichaam aan voedingsstoffen.

• Eet genoeg eiwit, verdeeld over drie maaltijden. Te weinig eiwit betekent verlies van spiermassa en minder energie. Praktische invulling vind je in ons artikel over een ozempic dieet plan.
• Drink voldoende. Misselijkheid en minder eten leiden snel tot te weinig vocht, en uitdroging voelt als vermoeidheid en hoofdpijn.
• Beweeg dagelijks, met krachttraining twee keer per week. Beweging is een van de best onderbouwde manieren om stemming te verbeteren; lees meer over ozempic en sporten.
• Bewaak je slaap. Minder eten en een lager gewicht veranderen je slaappatroon; een vast ritme helpt.
• Zoek nieuwe bronnen van plezier als eten die rol had: contact, buiten zijn, iets maken.
• Praat erover. Met je partner, met vrienden, met je arts. Een veranderd eetleven raakt meer mensen dan jou alleen.

Liever afvallen met een vaste arts die je bij elke stap volgt? De arts beoordeelt of medisch afvallen bij je past en blijft bereikbaar, ook als het even niet lekker gaat. Medisch afvallen met injecties →

Veelgestelde vragen over Ozempic en stemming

Kan Ozempic vermoeidheid veroorzaken?

Ja, vermoeidheid is een vaak voorkomende bijwerking (1 tot 10 op de 100 gebruikers). Daarnaast ontstaat vermoeidheid vaak doordat je minder calorieën, eiwit en vocht binnenkrijgt. Meestal neemt het af na de opbouwfase; blijft het, bespreek het dan met je arts.

Wat doet Ozempic met je hormonen?

Semaglutide bootst het darmhormoon GLP-1 na: het stimuleert de insulineafgifte bij een stijgende bloedsuiker, vertraagt de maaglediging en werkt op de honger- en beloningscentra in de hersenen. Op andere hormonen werkt het vooral indirect, via het gewichtsverlies.

Kan Ozempic een depressie veroorzaken?

Volgens de beoordeling van het Europees Geneesmiddelenbureau in 2024 is er geen oorzakelijk verband tussen semaglutide en depressie of suïcidale gedachten. Stemmingsklachten die gebruikers melden, hebben meestal een indirecte oorzaak. Somberheid die langer dan 2 weken aanhoudt, bespreek je altijd met je arts of huisarts.

Wat zijn de ergste bijwerkingen van Ozempic?

De ernstige maar zeldzame bijwerkingen zijn een ontsteking van de alvleesklier, galstenen, verergering van bestaande diabetische oogschade en een ernstige allergische reactie. Een compleet overzicht staat in ons artikel is ozempic gevaarlijk; over oogklachten en het gebit lees je meer in ozempic bijwerkingen ogen en ozempic tanden.

Wat mag je niet als je Ozempic gebruikt?

Verhoog de dosering nooit zelf, sla geen maaltijden over om sneller af te vallen, en drink liever geen alcohol; over dat laatste lees je meer in ozempic en alcohol. Gebruik het middel niet bij een zwangerschap of kinderwens en niet zonder overleg naast andere bloedsuikerverlagende medicatie.

<!-- klant:eind -->